به گزارش خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «گلستان ما»؛ واقعه غدیر خم نه‌تنها ترسیم‌کننده مسیر تداوم رسالت نبوی، بلکه سنگر اصلی جهان اسلام برای مقابله بانفوذ بیگانگان و استقرار عدالت جهانی است.

غدیر، تجلی‌گاه ولایت‌مداری و نقطه عطفی است که مسیر تاریخ را به‌سوی کمال هدایت کرد، این مسئله باعث شد به سراغ مصیب عباسی، عضو هیئت‌علمی دانشگاه گلستان برویم و در گفتگو تفصیلی، با تبیین کارکردهای تمدنی نظام امامت و ولایت، بپردازیم.

به‌عنوان مقدمه، اهمیت غدیر در ساختار معرفتی اسلام را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

عباسی: به‌طورقطع و یقین، واقعه غدیر خم یکی از مهم‌ترین و تأثیرگذارترین وقایع تمدن‌ساز و امتداددهنده رسالت نبوی است.

پیامبر اکرم (ص) بر پایه تعالیم الهی و آیات قرآن، مأموریت داشتند تا استمرار رسالت را در خطبه غدیر ابلاغ کنند.

اگر محققان و علاقه‌مندان به قرآن، این خطبه را که به‌عنوان سندی قطعی، متواتر و مورد اذعان قاطبه علمای شیعه و سنی شناخته می‌شود به روش علمی تحلیل کنند، در خواهند یافت که بخش مهمی از آن به استمرار رسالت برای تحقق اوامر الهی و تداوم تمدن اسلامی در جغرافیای جهانی از طریق نظام امامت و ولایت اختصاص دارد.
 بدون این پیام، جامعه مسلمانان در وضعیت سرگردانی و آشفتگی قرار می‌گرفت.

پس از رحلت پیامبر، چرا جامعه اسلامی مسیر دیگری را برگزید؟ آیا این انحراف ریشه در ساختارهای اجتماعی داشت؟

عباسی: سؤال بسیار دقیقی است. پس از رحلت رسول‌الله (ص)، جامعه دچار قرائت‌های متفاوتی شد. درحالی‌که تصور می‌شد با نبودِ راهنمایی مشخص، جامعه به اجماع خود عمل کرده است، اما واقعیت این است که ساختار و تفکر قبیله‌ای که هزاران سال در عربستان ریشه داشت، همچنان در فرایند مدیریت دولت نوبنیاد رسول‌الله فعال بود. کینه‌ها، حسادت‌ها و تفاخرت قبیله‌ای که از نظر عقل و وحی مانع پویایی جامعه اسلامی است، باعث شد تا باوجود تلاش ۲۳ساله پیامبر، امر ولایت به حاشیه برود.

امامت و ولایت در این ۱۵ قرن، همواره ایفای نقش کرده است، هر یک از امامان معصوم در دوران ۲۵۰ساله خود، نقشی سه‌گانه داشتند: حفاظت و صیانت از اسلام ناب، تبیین مستمر معارف و تربیت شاگردان ممتاز. آنان با اتخاذ روش‌های متناسب با شرایط زمانه، اسلام اصیل را به فقها و علمای بزرگ انتقال دادند.
 از زمان امام باقر (ع) به بعد، شاهد ایجاد تشکیلات اجتماعی برای ارتباط با مردم هستیم که در دوران امام هادی (ع) و امام حسن عسکری (ع) در قالب شبکه وکالت، به شکلی نظام‌مند پیام ولایت را به ایران، آفریقا، شامات و عراق می‌رساند.

نسبت انقلاب اسلامی ایران با این سیر تاریخی و پیام غدیر چیست؟

عباسی: انقلاب اسلامی ایران را قوام‌بخش و توسعه‌دهنده مبانی پیام غدیر می‌دانیم. نکته جالب‌توجه اینجاست که خانم تدا اسکاچپول، محقق آمریکایی، علت بنیادی وقوع انقلاب اسلامی را اسطوره قیام کربلا و تفکر امام حسین (ع) می‌داند.

در واقع، نظام جمهوری اسلامی بر پایه نظام امامت و ولایت استوار شده است، نظام امامت و ولایت، نظامی تعریف‌شده بر پایه تعالیم قرآنی برای تحقق امر الهی در زمین است. اگر جامعه مسلمانان با تدبر در آیات قرآن و سیره نبوی و علوی، در مسیر تشکیل امت واحده بر پایه نظام امامت گام بردارند، این‌همه نعمت‌های خداوند در جغرافیای جهان اسلام که شامل ۵۶ کشور است، با انسجام، وحدت و اخوت، می‌تواند به تمدن نوین اسلامی منجر شود که زمینه‌ساز تعالی بشر در ابعاد مادی و معنوی است.

چرا معتقدید که نهادینه‌شدن پیام غدیر، مانع از نفوذ قدرت‌های سلطه‌گر در جهان اسلام می‌شود؟

عباسی: واقعیت این است که اگر پیام غدیر در سطوح مختلف جهان اسلام به‌درستی تنظیم و اجرایی شود، هیچ قدرت اروپایی و نظام سلطه‌گری نمی‌تواند در ساحت تمدن اسلامی نفوذ کند.

امروز شاهد هستیم که قدرت‌های استکباری با ایجاد اختلاف بین مسلمانان و منفعل کردن آن‌ها، از منابع، آسمان و زمین کشورهای اسلامی علیه یکدیگر استفاده می‌کنند.

اما اگر قرآن را به‌عنوان درس‌نامه زندگی، منظومه زیست عالمانه، صلح‌طلبانه، عزتمندانه و مبتنی بر عدالت و اخلاق به دنیا معرفی کنیم و نخبگان جهان اسلام بر سر این اصول مشترک به توافق برسند، جهان شاهد الگویی بی‌نظیر از زیست اقتصادی و اجتماعی خواهد بود که جایی برای سلطه‌گری باقی نمی‌گذارد.

فلسفه اصلی وجودی امامت و ولایت در جهان معاصر چیست؟

عباسی: اگر مأموریت اصلی رسول خدا (ص)، رهانیدن جامعه از جهالت، غفلت و حماقت و پیونددادن انسان به عدالت و نور الهی بود، امروز نیز خط امامت و ولایت همان مسئولیت را بر عهده دارد.

بسیاری از انسان‌های جهان در فضای غفلت و گمراهی به سر می‌برند و توسط نظام‌های سلطه‌گر و رژیم‌های کودک‌کُش، جان و مالشان به بازی گرفته می‌شود.
 فریاد امام حسین (ع) در کربلا و پیام مهدویت که برخاسته از پیام غدیر است، همچنان فریاد رسا و نجات‌بخش برای انسان امروز است.

انقلاب اسلامی ایران در این مسیر چه نقشی را ایفا می‌کند؟

عباسی: انقلاب اسلامی، تجلی بلند این فریاد در عصر حاضر است. ملت ایران با حضور مستمر در صحنه، پیام وحدت، مقاومت و زیست مبتنی بر تعالیم قرآن را به دنیا منتقل می‌کند. این تفکر که از دوران رسول خدا (ص) آغاز شد و در تاریخ بالنده ماند، امروز از طریق نظام جمهوری اسلامی در فضای بین‌المللی در حال تبیین نظری است. پیامِ برداشتن نظام سلطه، استکبار و حق‌خوری، پیامِ خداوند، رسول خدا (ص) و ائمه معصومین است.

چگونه می‌توان این پیام را به وحدت عملی در جهان اسلام تبدیل کرد؟

عباسی: خطبه غدیر، تفسیری جامع از سیره سیاسی رسول خدا (ص) و روشن‌کننده پیام‌های تمدن‌ساز در ابعاد اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی است. ما معتقدیم همان‌طور که پیامبر اکرم (ص) در سال دهم هجرت توانست شبه‌جزیره عربستان را در کالبد وحدت دینی متحد کند، امروز نیز می‌توان باتکیه‌بر نظام امامت، وحدت در جهان اسلام را عملیاتی کرد.

امیدوارم همواره لیاقت داشته باشیم که مبلغان پیام غدیر باشیم.

باید با تأسی به‌نظام امامت، منادی وحدت، انسجام و همدلی در ایران و سراسر سرزمین‌های اسلامی باشیم. ما باید امتداددهنده آن مسیر الهی باشیم تا باتکیه‌بر اصول مشترک قرآنی، جهانی عاری از ظلم و سرشار از فضیلت را تجربه کنیم؛ چرا که هیچ راهی جز بازگشت به این منظومه معرفتی برای رستگاری و پیشرفت حقیقی وجود ندارد.

انتهای خبر/