به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «گلستان ما»، محمد انصار نویسنده کتاب «مساجد شهر گرگان» ضمن تسلیت شهادت امام هشتم (ع) گفت: برخی از بستگان و دوستان امام رضا (ع) در گرگان بودند. برای نمونه، عموی ایشان، محمد بن جعفر بود. او قیام کرد و بنابر روایتی، در تپه بلندی در آزادشهر مشهور به آق امام به خاک سپرده شد. از میان راویان، می‌توانیم از ابراهیم صولی جرجانی یاد کنیم که جدّش در گرگان، پادشاه بود. افزون بر اینکه، او شاعر و دوست دعبل خزاعی بود. این دو تا، به دیدار امام رضا (ع) رفتند و هر کدامشان، شعر خواندند. امام به هر دو نفرشان، هدیه‌ای داد.

وی افزود: همچنین فتح بن یزید جرجانی، از راویان معتبر بود. او یک روایت فقهی از امام رضا (ع) نقل می‌کند که شیخ طوسی آن را در کتاب «الاستبصار» آورده است. او از امام، پرسش‌هایی داشت و پاسخش را گرفت که آنها در کتاب «المسائل» آمده است. مرحوم محمد بن علی اردبیلی، در جلد دوم کتاب «جامع الروات»، می‌نویسد که منظور او از ابوالحسن، امام رضا (ع) است. یکی از این پرسش‌ها، درباره‌ی صفت لطیف بودن خداوند است.

نویسنده کتاب «گلهای محراب» درباره دوستداران امام رضا (ع) گفت: در فرهنگ شفاهی مردم گرگان، این باور هست هنگامی که شهادت امام رضا (ع) به گوش گرگانی‌ها رسید، آنها به پا خاستند و جنگیدند تا اینکه 40 نفر از آنها به شهادت رسیدند. مزار آنها در محله میدان گرگان مشهور به امامزاده چهل تن است.

محمد انصار درباره مدفونان و مسئولان حرم رضوی گفت: برخی از مفاخر قدیمی این سرزمین مانند مرتضی شریفی جرجانی (نوه میرسیدشریف)، محمد تقی استرآبادی متوفای سال 1058 هجری و عبدالنبی استرآبادی متوفای 1340 هجری در حرم امام رضا به خاک سپرده شدند. همچنین از معاصرین، آیت الله سید هاشم بنی هاشم پیشنماز مسجد کردکوی و رضا مدرس جلینی و سیدکاظم فاضلی بیارجمندی پیشنمازان مساجد جامع و للهیان گرگان، مزارشان در صحن عتیق (انقلاب اسلامی) حرم است. برخی از آنها، مسئولیت‌هایی در آنجا داشتند. مثلاً میرسیدعلی مفضل استرآبادی در دوره صفویه، متولی آستان قدس رضوی بود. مردی به نام دوست محمد حسینی استرآبادی، قدیمی‌ترین کتابدار تاریخ کتابخانه حرم امام رضا (ع) بود. پس از او بیشتر خاندانش، سالیان سال، به کتابداری ادامه دادند.

نویسنده کتاب «محله سبزه مشهد گرگان» گفت: از قدیم مردم شهر استرآباد از علاقمندان به زیارت آقا امام رضا بودند. درگذشته که سفر به طور دسته جمعی انجام می‌شد، برخی از مردم در محله سبزه مشهد، گرد هم می‌آمدند و از اینجا به مشهد می‌رفتند. نام محله سبزه مشهد هم برگرفته از این موضوع می‌باشد.

پژوهشگر تاریخ دینی استان گلستان گفت: از دیگر نشانه‌های علاقه و ارادت، وقف مال برای زائران آن امام بود که آن از قرن دهم هجری سابقه دارد که اسناد چند تا از آنها، در جلد ششم کتاب «از آستارا تا استارباد» تألیف منوچهر ستوده به چاپ رسیده است.

انصار افزود: گرگان و مشهد تنها از نظر جغرافیایی به هم نزدیک نیستند، بلکه از نظر فرهنگی و علمی به هم پیوند خورده‌اند. در دوره معاصر برخی از طلبه‌های گرگانی برای کسب دانش، به مشهد رفتند و در حوزه‌های علمیه آنجا بویژه مدرسه علمیه عالی نواب که در نزدیکی حرم قرار دارد، درس خواندند. همچنین برخی جوانان، به دانشگاه قدیمی فردوسی مشهد رفتند. آنها مشهد را از قم و تهران مناسب‌تر می‌دانستند زیرا که برای آنها، تنها کسب علم، مهم نبود؛ بلکه در آنجا می‌توانستند بهره‌های معنوی ببرند. برای نمونه، محمد مقصودلوراد از فرهیختگان گرگانی بود که سال 1355 در دانشکده کشاورزی این دانشگاه ، درس می‌خواند در آبان سال 1357 توسط رژیم پهلوی زخمی شد و پس از مدتی، به شهادت رسید. این دانشکده، در سال 1353 ساخته شده بود که محمد دو سال پس از آن، به آنجا رفت. پس از شهادت او، کتابخانه این دانشکده به نام او نامگذاری شد.

 پژوهشگر دانشنامه گلستان گفت: همچنین آستان قدس رضوی، تنها یک مرکز مذهبی نیست، بلکه از مهم‌ترین مراکز علمی و پژوهشی ایران هم هست. برای نمونه سالهاست که برخی از نسخه‌های خطی آثار دانشمندان گرگان و استرآباد، در کتابخانه آنجا نگهداری می‌شوند. آنها نشان می‌دهند که دانشمندان این سرزمین چه فکرها و نوشته‌هایی داشته‌اند. پس هنگامی که به مشهد می‌رویم، تنها به زیارت نمی‌رویم؛ بلکه می‌توانیم میراث فکری نیاکان خودمان را هم در آنجا ببینیم همچنین در سالهای گذشته، بنیاد پژوهش‌های آستان قدس رضوی که کارش چاپ کتاب‌های ارزشمند است، تاکنون دو کتاب از دانشمندان این سرزمین به نام‌های عبدالقاهر جرجانی و ابوالفتوح جرجانی را به چاپ رسانده است. این اتفاق، یک نکته دیگر را نشان می‌دهد و آن اینکه آثار دانشمندانِ گرگان نه فقط در سطح محلی، بلکه در سطح ملی هم شناخته شده هستند.